Në Grazhdanik afër Prizrenit lindi Anton Pashku, shkrimtar. Shkollën fillore dhe pesë klasë të gjimnazit i kreu në Prizren, ndërsa tri klasat e fundit i kreu në Gjimnazin e Prishtinës. Gjithë kohën punoi në “Rilindje”, në fillim si gazetar, pastaj si redaktor i rubrikës së kulturës dhe në njëzet vitet e fundit si redaktor në redaksinë e botimeve të “Rilindjes”. Shkrimet letrare filloi t’i botojë që nga viti 1955. Shkroi prozë dhe drama. Është autor i temave shqiptare dhe i formave universale, që punën me formën e ktheu në kult e që veprën e mendon të identifikueshme me ekzistencën e kulturën nacionale moderne. Veprën e tij letrare e shkroi dhe e botoi në Prishtinë. Vepra letrare e Anton Pashkut është narrative (tregime e roman) dhe dramaturgjike. Por edhe te romani ai e ruajti tregimin si amzë zhanri të prozës, ndërsa dramat, së paku si diskurs, ruajnë veti të narrativës. Tregimi është zhanri që mbizotëron në veprën letrare të Anton Pashkut. Tregimet e tij kanë tema ekzistenciale dhe nacionale, gjithnjë të universalizuara. Kështu, kulla s’është figura lineare e traditës, por figura e hapur e esencës dhe e ekzistencës nacionale në vorbullën e ekzistencës (së ashpër) universale. Tregimet e Anton Pashkut thuren në tri qarqe themelore tematike: të dashurisë, të vetmisë së kërkuar dhe të kushtëzuar nga një totalitarizëm dhe qarku tematik për dhunën mbi individin. Romani “Oh” është vepra më e njohur e Anton Pashkut. Romani e lakon temën (e humbjes) në variantin universal, nacional dhe individual. U nda nga jeta në Prishtinë, në vitin 1995. (Në fotografi: Anton Pashku)
Teksti: Fjalori enciklopedik i Kosovës – Vëll. II, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Prshtinë, 2018, faqe 1259–1260.
Fotografia: © https://sq.wikipedia.org/wiki/Anton_Pashku
Përpunim grafik: AHCF
